Όταν τα δέντρα γίνονται κίνδυνος — Li Hao, Wang Mengnan και Mohd Salim Mohamed

9 ΙΟΥΛΙΟΥ — Τις περισσότερες ημέρες, λίγοι άνθρωποι δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στα επιβλητικά δέντρα που πλαισιώνουν τους δρόμους των πανεπιστημίων, σκιάζουν τους χώρους στάθμευσης και προστατεύουν τους πεζόδρομους από τον αδιάκοπο τροπικό καύσωνα της Μαλαισίας.

Οι φοιτητές βιάζονται προς τις τάξεις κάτω από αυτά. Το προσωπικό περνάει δίπλα τους καθ’ οδόν προς τις συναντήσεις του. Οι επισκέπτες απολαμβάνουν τις πιο δροσερές θερμοκρασίες που παρέχουν. Ωστόσο, όταν έρχονται ισχυροί άνεμοι και οι καταιγίδες σκοτεινιάζουν τον ουρανό, αυτά τα ίδια δέντρα μπορούν ξαφνικά να γίνουν πηγή φόβου.

Σε όλη τη Μαλαισία, πεσμένα κλαδιά και ξεριζωμένα δέντρα έχουν προκαλέσει τραυματισμούς, ζημιές σε οχήματα, διαταραχές στην κυκλοφορία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν κοστίσει ανθρώπινες ζωές. Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται πιο συχνά, η δημόσια ανησυχία για την ασφάλεια των δέντρων αυξάνεται.

Το ερώτημα που αντιμετωπίζουν πολλά ιδρύματα γίνεται όλο και πιο δύσκολο: Θα πρέπει να αφαιρεθούν τα δυνητικά επικίνδυνα δέντρα για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας ή θα πρέπει να διατηρηθούν ως μέρος της περιβαλλοντικής μας κληρονομιάς;

Μια πρόσφατη μελέτη περίπτωσης που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Μαλάγια (UM) στο πλαίσιο του Προγράμματος UM Living Lab Just Net Zero υποδηλώνει ότι η απάντηση μπορεί να μην βρίσκεται στην επιλογή μεταξύ ασφάλειας και βιωσιμότητας, αλλά στην εκμάθηση του τρόπου επίτευξης και των δύο.

Τα δέντρα που διαμορφώνουν την καθημερινή μας ζωή

Τα δέντρα συχνά εκτιμώνται μόνο όταν εξαφανίζονται. Τα οφέλη τους είναι εύκολο να παραβλεφθούν επειδή βελτιώνουν αθόρυβα την καθημερινή ζωή. Δροσίζουν τις γύρω θερμοκρασίες, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, φιλτράρουν τους ατμοσφαιρικούς ρύπους, μειώνουν τον θόρυβο, υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα και παρέχουν σκιά σε μια χώρα όπου οι θερμοκρασίες συχνά υπερβαίνουν τους 30 βαθμούς Κελσίου.

Για τους φοιτητές που συμμετείχαν στη συνέντευξη για τη μελέτη, τα ώριμα δέντρα δεν ήταν απλώς στοιχεία τοπίου. Ήταν μέρος της ταυτότητας της πανεπιστημιούπολης.

Αρκετοί ερωτηθέντες περιέγραψαν το πράσινο του πανεπιστημίου ως ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του. Χωρίς τα ώριμα δέντρα, υποστήριξαν, η πανεπιστημιούπολη θα φαινόταν λιγότερο φιλόξενη, λιγότερο όμορφη και λιγότερο συνδεδεμένη με τη φύση.

Η επιστημονική έρευνα υποστηρίζει όλο και περισσότερο αυτές τις αντιλήψεις. Μελέτες σε όλο τον κόσμο έχουν δείξει ότι η πρόσβαση σε πράσινους χώρους μπορεί να μειώσει το άγχος, να βελτιώσει τη συγκέντρωση, να ενισχύσει την ψυχική ευεξία και να συμβάλει σε υγιέστερες κοινότητες.

Σε μια εποχή που οι ανησυχίες για την ψυχική υγεία των φοιτητών αυξάνονται παγκοσμίως, η αξία του αστικού πρασίνου εκτείνεται πολύ πέρα από την αισθητική.

Όταν η κλιματική αλλαγή αλλάζει τη συζήτηση

Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή περιπλέκει τη σχέση μεταξύ ανθρώπων και δέντρων. Η Μαλαισία βιώνει συχνότερα επεισόδια έντονης βροχόπτωσης, ισχυρών ανέμων και απρόβλεπτου καιρού. Αυτές οι συνθήκες ασκούν αυξανόμενη πίεση στα γηρασμένα δέντρα και στα αστικά τοπία.

Ενώ τα υγιή δέντρα είναι γενικά ασφαλή, τα παραμελημένα ή δομικά compromised δέντρα μπορεί να γίνουν ευάλωτα κατά τη διάρκεια severe weather events.

Για πολλούς ερωτηθέντες, η επίγνωση αυτών των κινδύνων emerged μόνο μετά την ενημέρωση για past incidents involving falling trees.

Αυτό αντανακλά μια ευρύτερη κοινωνική πρόκληση. Οι δημόσιες συζητήσεις για τα αστικά δέντρα συχνά λαμβάνουν χώρα μόνο μετά από ένα ατύχημα. Ως αποτέλεσμα, η debate συχνά becomes polarised μεταξύ εκείνων που απαιτούν άμεση removal και εκείνων που ζητούν conservation.

Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι μια τέτοια επιλογή παρουσιάζει ένα false dilemma.

Η κοπή δέντρων δεν είναι στρατηγική βιωσιμότητας

Όταν ένα δέντρο πέφτει και προκαλεί ζημιές, η immediate response είναι συχνά straightforward: remove the tree and prevent future risks.

Αλλά σύμφωνα με τους ειδικούς που interviewed for the study, not every leaning or ageing tree should automatically be considered dangerous.

«Απλώς επειδή ένα δέντρο είναι λοξό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κοπεί», εξήγησε ένας ειδικός. «Τα δέντρα είναι living systems. Η κατάστασή τους πρέπει να αξιολογείται επαγγελματικά και όχι να κρίνεται μόνο από την εμφάνιση.»

Η σύγχρονη arboriculture provides a range of tools for managing risks. Professional inspections, targeted pruning, structural support systems, disease treatment, and continuous monitoring can often address safety concerns without removing mature trees.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή η οικολογική αξία των μεγάλων δέντρων δεν μπορεί να αντικατασταθεί overnight. Ένα δέντρο που έχει χρειαστεί δεκαετίες για να αναπτυχθεί μπορεί να απαιτήσει γενιές για να αντικατασταθεί.

Γιατί αυτό έχει σημασία πέρα από την πανεπιστημιούπολη

Το ζήτημα εκτείνεται πολύ πέρα από τα πανεπιστήμια. Σε όλη τη Μαλαισία, local councils, property managers, schools, and urban planners are facing similar challenges. As cities become denser and temperatures continue to rise, mature trees are increasingly recognised as critical urban infrastructure.

Βοηθούν στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, στην υποστήριξη των οικοτόπων άγριας ζωής και στην ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας.

Αυτές οι contributios align directly with SDG 11 (Sustainable Cities and Communities), SDG 13 (Climate Action), and SDG 15 (Life on Land).

Με άλλα λόγια, τα δέντρα δεν είναι απλώς περιβαλλοντικές amenities. Είναι essential assets for building healthier, safer, and more sustainable cities.

Η αφαίρεσή τους χωρίς careful assessment may solve one problem while creating many others.

Προς μια πιο έξυπνη διαχείριση δέντρων

Η μελέτη identified several practical measures that could help institutions balance safety with sustainability.

Αυτά περιλαμβάνουν regular tree health assessments; professional risk audits, digital reporting systems that allow the public to flag concerns, and improved communication regarding tree maintenance decisions.

Κατά τη διάρκεια severe weather events, temporary route diversions, safety alerts, and proactive monitoring can further reduce risks.

Όταν ένα δέντρο πρέπει να αφαιρεθεί, οι κοινότητες deserve to understand why. Clear explanations help build trust and demonstrate that decisions are based on evidence rather than convenience.

Το πιο σημαντικό, οι ειδικοί emphasize that tree management should be proactive rather than reactive. Preventing accidents is far more effective than responding to them after they occur.

Το μεγαλύτερο ερώτημα

Η debate over mature trees ultimately reflects a broader challenge facing society.

As climate change intensifies and cities continue to expand, communities will increasingly be asked to balance environmental protection with public safety.

The choice, however, should not be framed as people versus nature.

A truly sustainable future requires both.

The real challenge is not deciding whether to cut down trees or preserve them. It is developing the knowledge, resources, and commitment needed to manage them responsibly.

After all, the strongest communities are not those that remove every risk. They are those that learn how to live safely alongside the natural systems that sustain them.

* Οι συγγραφείς προέρχονται από το Τμήμα Μελετών Επιστήμης και Τεχνολογίας, Σχολή Θετικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Μαλάγια.

** Αυτή είναι η προσωπική άποψη του συγγραφέα ή της έκδοσης και δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα τις απόψεις του Malay Mail.